|
V.I.P
Grupa: V.I.P
Dołączył: Jan 2006
Skąd: z Atlantydy
Posty: 1,471
Piwa Postawione: 0
Piwa Otrzymane: 19
Punkty Reputacji: 0
Siła Reputacji: 5
|
Instytucja dozwolonego użytku prywatnego w Internecie
Cytat:
Napewno każdy interesujący się udostępnianiem plików w sieciach P2P pamięta sprawę Napstera i to jak się zakończyła. Większość użytkowników ściągających pliki z Internetu zawsze zastanawia się na ile legalne są ich działania i na ile mogą sobie pozwolić korzystając z instytucji dozwolonego użytku prywatnego. W naszym serwisie mogliście już przeczytać kilka teoretycznych rozważań na ten temat (znajdziecie je tutaj), ale żeby było Wam łatwiej, postanowiłam przedstawić kazus Napstera, który znalazłam w serwisie Prawnik.net.pl.
Rozwój techniki oddziałuje w istotny sposób na kształt prawa autorskiego i praw pokrewnych; sama zresztą geneza prawa autorskiego związana jest z postępem technicznym (wynalazkiem druku)(1). Rozwój Internetu i nowych technologii komunikacji umożliwia łatwą wymianę różnego rodzaju materiałów między użytkownikami sieci. Sieć ta umożliwia udostępnianie szerokiej publiczności dóbr o charakterze niematerialnym i w związku z tym prawo autorskie okazuje się jedną z najważniejszych dziedzin prawa, dla której Internet jest zjawiskiem szczególnie istotnym.(2) Pojawienie się tego nowego, specyficznego pola eksploatacji utworów wymaga prawnego uregulowania ochrony praw autorskich do utworów dostępnych przez sieć.
Kazus Napstera
Symbolem naruszania praw autorskich przez Internet na masową skalę stał się Napster. Aplikacja ta umożliwiała kopiowanie muzyki przez sieć, co stanowi poważne zagrożenie dla przemysłu muzycznego.(3) Kopiowanie umożliwia technologia MP3, wynaleziona w 1991 r. w Niemczech.(4) Polega ona na kompresji sygnału cyfrowego, umożliwia przechowywanie nagrań dźwiękowych i pozwala na, przeciętnie dwunastokrotne, zmniejszenie rozmiaru plików muzycznych i w związku z tym łatwiejszą ich transmisję w sieci komputerowej. Zmniejszone pliki można przechowywać na płycie CD, na której mieści się ponad 12 godzin muzyki w formacie MP3. (5)
Działanie Napstera
W styczniu 1999 r. Shawn Fanning porzucił Bostonski Notreastern Uniwersity i wraz z wujkiem rozpoczął realizację systemu wymiany plików MP3.(6) W maju 1999 r. Powstała spółka Napster z siedzibą w San Mateo w Kaliforni.(7) Napster, Inc. udostępniał bezpłatnie, poprzez swoją witrynę w sieci Internet, pod adresem http://www.napster.com, oprogramowanie Napster. Każdy, kto zainstalował program na swoim komputerze mógł, mając dostęp do sieci Internet, wejść do systemu Napster, Inc i wymieniać się plikami znajdującymi się na twardych dyskach innych użytkowników systemu, którzy byli włączeni do niego w tym samym czasie. Było to możliwe po zarejestrowaniu się w systemie poprzez wybranie nazwy swojego konta (account name) lub nazwy użytkownika (user name) i hasła. Żadne pliki nie znajdywały się na dyskach twardych komputerów Napster, Inc. System przechowywał jedynie dane niezbędne dla lokalizacji komputerów użytkowników (adresy IP). Wyszukiwanie następowało na podstawie nazwy utworu albo wykonawcy wśród wszystkich utworów dostępnych na liście w czasie rzeczywistym (tzn. znajdujących się na dyskach wszystkich włączonych w danej chwili do systemu użytkowników).(8)
Spór prawny
Ogromna ilość użytkowników Napstera zaniepokoiła RIAA (Recording Industry Association of America), które w grudniu 1999 r. wniosło pozew przeciwko Napster, Inc. zarzucając pośrednie oraz zastępcze (odpowiedzialność za cudze czyny) naruszanie praw autorskich. (9)
Argumenty stron
W trakcie procesu prawnicy Napster, Inc. Bronili go twierdząc, że:
a) Napster nie narusza praw autorskich, gdyż działalność jego polega jedynie na bezpłatnej i niekomercyjnej wymianie domowych kolekcji utworów muzycznych zapisywanych w formacie MP3 pomiędzy użytkownikami systemu, co ma charakter dozwolonego użytku; prawo niekomercyjnego użytku utworów wynika natomiast z sekcji 1008 The Audio Home Recording Act z 1992 r.,
b) działalność ta może doprowadzić do zwiększenia sprzedaży płyt CD oraz do rozpowszechnienia i udoskonalenia metod sprzedaży muzyki przez sieć, co będzie korzystne dla pozywających koncernów nagraniowych,
c) sampling, czyli pobieranie na swój twardy dysk utworów chronionych prawem autorskim, następuje w celu sprawdzenia co to są za utwory i podjęcia decyzji o ewentualnym zakupie bądź usunięciu pliku,
d) system używany jest również do umieszczania na twardych dyskach nagrań z własnych płyt CD a następnie wymieniania ich pomiędzy komputerami w pracy i w domu (space-shifting), co nie jest działalnością naruszającą prawa autorskie,
e) produkt oferowany przez Napster, Inc. nie ma w swoim założeniu naruszania prawa; naruszenia powstają na skutek nieuczciwego działania użytkowników systemu,
f) działania koncernów płytowych zmierzające do uniemożliwienia swobodnej wymiany plików MP3 Napster określił jako nadużycie prawa,
g) działania Napster, Inc. maja na celu promowanie nowych, nie związanych z wielkimi wytwórniami płytowymi artystów (New Artist Program) poprzez udostępnianie informacji o nich oraz ich utworów,
h) zdecentralizowany charakter systemu nie pozwala na kontrolowanie sposobu w jaki korzystają z niego użytkownicy (czy przekraczają granice dozwolonego użytku czy nie).
Prawnicy Napstera wywodzili brak odpowiedzialności klienta z przepisów Digital Millennium Copyright Act z 1998 r., który w tytule II, w sekcji 512 zawiera ograniczenie odpowiedzialności za naruszenie praw autorskich przez dostawcę usług internetowych (service provider); podsekcja 512(a) statuuje ograniczenie odpowiedzialności przy udostępnianiu usług transmisji, przekierowywania lub udostępniania połączenia dla materiału przechodzącego przez system lub sieć kontrolowaną lub obsługiwaną przez dostawcę (SP).
Twierdzono, że Napster spełnia wszystkie wymienione tam warunki, mianowicie:
- to użytkownik, a nie sam Napster, inicjuje transmisję,
- transmisja jest procesem automatycznym, technicznym, przebiegającym bez ingerencji Napster, Inc.,
- Napster nie wybiera odbiorców plików,
- materiał nie jest modyfikowany podczas transmisji,
- Napster nie robi kopii materiałów podczas transmisji.
i) na stronie internetowej Napstera umieszczono tekst Napster Copyright Policy, w którym stwierdza się, że Napster przestrzega prawa autorskiego i oczekuje tego samego od swoich użytkowników. Jednym z warunków posiadania konta użytkownika była deklaracja, że nie będzie on, przy korzystaniu z systemu naruszał praw autorskich innych osób. Konta osób nie przestrzegających tej deklaracji miały być likwidowane. Wyznaczono Agenta Praw Autorskich (Designed Copyright Agent), którego należało zawiadamiać o naruszeniach dokonywanych przy korzystaniu z systemu (określając utwór, co do którego nastąpiło naruszenie prawa, lub nazwę użytkownika i nazwę i lokalizację pliku zawierającego dany utwór),
j) zmuszenie Napstera do stworzenia programu do uzyskiwania autoryzacji od uprawnionych z tytułu praw autorskich spowodowałoby stworzenie centralnej bazy danych , co całkiem zniweczyłoby ideę bezpośredniej wymiany danych między użytkownikami (peer to peer technology).(10)
Firmy nagraniowe argumentowały, że:
a) działalność użytkowników Napstera nie mieści się w granicach dozwolonego użytku i nie polega na prywatnym, domowym kopiowaniu na potrzeby osobiste, a Napster swym działaniem zmienia każdy komputer użytkownika włączony do sieci w serwer pirackich utworów o ogólnoświatowym zasięgu. Dziennie dokonuje się dzięki temu dystrybucji milionów kopii popularnych utworów - nie może tu być więc mowy o dozwolonym użytku,
b) AHRA nie można stosować w tej sprawie gdyż odnosi się on do urządzeń cyfrowych do nagrań dźwiękowych (digital audio recording devices), zaś komputery nie odpowiadają definicji takiego urządzenia określonej w tym akcie,
c) użytkowanie Napstera nie ma charakteru niekomercyjnego; jego komercyjny charakter wynika z unikania ponoszenia opłat za materiał muzyczny,
d) publicznego rozpowszechniania, jakim jest udostępnianie plików MP3 w sieci Internet nie można zaliczyć do kategorii osobistego użytku,
e) działalność Napstera przynosi ogromne i nieodwracalne straty firmom nagraniowym,
f) sampling za pomocą Napstera nie jest dozwolonym użytkiem, gdyż pobierane są całe utwory a nie ich próbki (krótkie wycinki),
g) Napstera stworzono w celu umożliwienia piractwa muzycznego, pośrednio narusza on prawo gdyż może kontrolować każde użycie systemu i zablokować konto każdego użytkownika dokonującego naruszeń,
h) co do ograniczeń wynikających z sekcji 512(a) DMCA - podnoszono, że Napster nie spełnia przesłanek zawartych w przepisie - nie pełni on pasywnej roli (passive conduit function) wymaganej od podmiotu, określonego w tym przepisie (service provider) - ponieważ transmisja nie odbywa się poprzez jego system ani sieć. Może on być jedynie uznany za dostawcę narzędzi do wyszukiwania informacji (information location tool), który zgodnie z sekcją 512(d) DMCA, udostępnia m.in. indeks, książkę adresową (directory), linki hipertekstowe (hypertext links) a także pełni funkcję wyszukiwarki (search engine). Wszystkie wymienione funkcje Napster realizował, określając sam swoją aplikację jako "Real-Time Search Engine" oraz "free information location tool, integrated browser and communication service".(11) Dla uniknięcia odpowiedzialności przez dostawcę narzędzi do wyszukiwania informacji, za którego można uznać pozwanego, omawiany akt prawny stawia wymagania znacznie bardziej zaostrzone niż dla service provider'a, a tych Napster nie spełnia,
i) Napster poinformował o swojej polityce dotyczącej ochrony praw autorskich dopiero 7 lutego 2000 r., czyli dwa miesiące po wytoczeniu powództwa; ponadto jej nie realizował. (12)
Napstera pozwali w 2000 r. również sami wykonawcy; m.in. Metallica, Dr Dre, Madonna.(13) W lipcu 2000 r. Alanis Morisette, Christina Aguilera i 70 innych wykonawców założyło grupę Artist Against Piracy, która miała walczyć z działalnością Napstera.(14) Spółkę pozwała także firma MediaBay sprzedająca w sieci stare audycje radiowe twierdząc, że Napster udostępnił audycje w swoim serwisie i złamał tym prawa autorskie. Pozew wniesiono po tym jak mimo żądań MediaBay serwis nie zablokował możliwości wymiany audycji między swoimi użytkownikami. (15) W lutym 2001 r. Sąd nakazał Napsterowi uniemożliwienie, w ciągu 72 godzin, rozpowszechniania nagrań chronionych prawem autorskim. RIAA przesłało listę 135 tys. utworów, które powinny zostać zablokowane. Lista była stale modyfikowana. Wyeliminowanie z systemu nielegalnych kopii nie było jednak łatwe, gdyż:
- pliki były udostępniane tylko w czasie gdy użytkownik był zalogowany w systemie,
- ten sam utwór mógł pojawiać się pod różnymi nazwami,
- sama nazwa nie zawsze dawała możliwość identyfikacji chronionego utworu (np. w przypadku wykonywania cudzych kompozycji),
- szybko pojawiły się programy do oszukiwania filtrów Napstera. Firmę zobowiązano do przedstawiania okresowych sprawozdań z wykonywania nakazu sadowego.(16) W lipcu 2001 r. działalność Napstera, na podstawie decyzji sadu, zawieszono do czasu wprowadzenia systemu sprzedaży plików muzycznych.(17) We wrześniu Napster zawarł układ z wytwórniami płytowymi reprezentowanymi przez NMPA (National Music Publishers Association), na mocy którego za wycofanie pozwu przez NMPA Napster zapłaci stowarzyszeniu 26 mln USD odszkodowania. (18) Natomiast próby mediacji z RIAA nie doprowadziły do ugody. W październiku sprawa wróciła do sądu i nastąpił nieoczekiwany w niej zwrot - sędzia Marylin Hall Patel, dotychczas przychylająca się do racji prezentowanych przez koncerny płytowe, po wysłuchaniu prawników Napstera stwierdziła, że planowane przez wytwórnie płytowe uruchomienie "napsteropodobnych" serwisów może sugerować, że toczący się proces nie ma na celu ochrony praw artystów, a zlikwidowanie niewygodnej konkurencji, jaką mógłby stanowić dla nich pozwany. Takie stanowisko sędzi Patel może odmienić całkowicie bieg procesu. (19)
Wybrane zagadnienia prawa autorskiego. Internet - nowe pole eksploatacji utworów
W polskiej ustawie o prawie autorskim brak jest wyraźnej regulacji problematyki Internetu jako pola eksploatacji utworów (czyli jako wyodrębnionego zakresu korzystania w określony sposób z chronionego prawem dobra niematerialnego - utworu lub przedmiotu pokrewnych praw autorskich). Brak ten można niwelować w oparciu o interpretację odpowiednich przepisów ustawy. (20) Art. 50 ustawy zawiera przykładowe wyliczenie pól eksploatacji, co oznacza, że w praktyce mogą wystąpić inne formy wykorzystania utworu. Dla istnienia pola eksploatacji wymagana jest jego wyraźna odrębność pod względem technicznym lub ekonomicznym.(21) Specyfika korzystania z utworów w sieci Internet spowodowała wyodrębnienie nowego pola, najczęściej określanego mianem prawa elektronicznego komunikowania dzieła publiczności. Komunikowanie dzieła odbywa się w ten sposób, że odbiorca sam decyduje o fakcie i czasie jego odbioru. Zezwolenie na taki sposób eksploatacji musi istnieć już w momencie umieszczenia utworu na serwerze (zatem samo stworzenie potencjalnej możliwości korzystania z niego on line stanowi wkroczenie w wyłączne prawo autorskie). (22) Pole eksploatacji ujęte jako udostępnienie publiczności utworu w taki sposób aby pojedyncze osoby miały do niego dostęp w wybranym przez siebie miejscu i czasie wyodrębnia art. 8 Traktatu WIPO (World Intellectual Property Organization) o prawach autorskich z 20 grudnia 1996 r.(23)
Instytucja dozwolonego użytku osobistego (prywatnego)
W procesie Napstera jego prawnicy powoływali się na instytucję dozwolonego użytku osobistego, w ramach którego, zdaniem pozwanego, działali jego użytkownicy.
Składnikiem każdej ustawy o prawie autorskim są przepisy wyznaczające zakres dozwolonego korzystania z chronionych utworów. Ograniczenia w wykonywaniu praw autorskich wprowadzane przez ustawodawców, zwane licencjami ustawowymi, mają na uwadze zarówno osobiste interesy indywidualnych użytkowników (dozwolony użytek osobisty), jak i interesy społeczne (dozwolony użytek publiczny) w postaci np. rozwoju nauki, edukacji, dostępu do informacji itp.(24)
W prawie autorskim anglosaskim, szczególnie w USA, ma zastosowanie zasada fair use, zgodnie z którą każdy sposób korzystania z utworu, który "jest w porządku" wobec twórcy, jest dozwolony. Wadą pojęcia fair use jest jego mała precyzja (nie ma mowy o zamkniętym katalogu dozwolonych sposobów eksploatacji utworów), zaletą zaś - jego elastyczność, co jest istotne ze względu na postęp techniczny otwierający drogę nowym polom eksploatacji utworów. (25)
Kazuistycznie ujęte licencje ustawowe, tak jak ma to miejsce w Polsce, nie poddają się rozszerzającym interpretacjom, a przez to "nie nadążają" za nowymi formami korzystania z utworów. Nawet gdyby ustawodawca reagował dostatecznie szybko ma rozwój techniki, właściwe sformułowanie licencji byłoby trudne ze względu na możliwe niebezpieczne skutki nieprzewidzianego ich zastosowania. Instytucja fair use wydaje się lepszym rozwiązaniem przy wyznaczaniu sfery dozwolonego użytku w sieciach komputerowych, w każdym razie do czasu wyraźnego wykształcenia się form posługiwania się utworami na tym polu. (26)
Na podstawie polskiej ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych z 4 lutego 1994 r. zezwolenia twórcy nie wymagają pewne ściśle określone sposoby korzystania z utworów. Sposoby te stanowią wyjątek od ogólnej zasady, że każdy sposób eksploatacji utworu wymaga zgody twórcy 28)
Art. 17. Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, twórcy przysługuje wyłączne prawo do korzystania z utworu i rozporządzania nim we wszystkich polach eksploatacji oraz do wynagrodzenia za korzystanie z utworu.
Zgodnie z wolą ustawodawcy zgody twórcy nie wymaga korzystanie z utworu w ramach dozwolonego użytku, tak publicznego, jak i prywatnego (osobistego). Granice dozwolonego użytku osobistego określa art. 23 ust. 1 ustawy, stanowiąc, że:
Art.23.1 Bez zezwolenia twórcy wolno nieodpłatnie korzystać z już rozpowszechnionego utworu w zakresie własnego użytku osobistego.[...]
Warunkiem dozwolonego użytku osobistego jest korzystanie z cudzego dzieła dla swoich własnych potrzeb.(29) Ustawa nie określa bliżej celu w jakim korzystanie następuje (może on być więc dowolny), sposobu wykorzystania utworu ani rozmiarów jego wykorzystania tzn. np. ilości sporządzonych kopii. (30) Jedną z najszerzej stosowanych obecnie form dozwolonego użytku jest reprodukcja utworów z sieci Internet (obok reprodukcji z nadań i na podstawie egzemplarza utworu). (31)
Inaczej reguluje te kwestie ustawa niemiecka, która wyróżnia wykorzystanie utworów dla użytku naukowego czy celów archiwalnych. Wskazuje także rozmiary wykorzystywanych utworów ("małe fragmenty") - § 53 Urheberrechtsgesetz.(32)
Godząc się na rozpowszechnianie swojego utworu podmiot praw autorskich w dorozumiany sposób przystaje na korzystanie z niego w przyszłości w ramach dozwolonego użytku prywatnego. (33) Korzystać z utworu w ramach tej instytucji może bezpośredni użytkownik oraz osoby w jakiś sposób osobiście z nim związane.(34)
Art. 23.2. Zakres własnego użytku obejmuje krąg osób pozostających w związku osobistym, w szczególności pokrewieństwa, powinowactwa lub stosunku towarzyskiego.
Dla przyjęcia stosunków towarzyskich niezbędne jest podtrzymywanie więzów przez pewien czas.(35) Granicą działania w sferze użytku prywatnego jest krąg osób, z którymi łączą użytkownika bezpośredniego więzi osobiste. Dlatego nie będą do tej kategorii należeć więzi zawodowe lub wynikające z pełnionych funkcji społecznych czy politycznych, zarówno stałych jak i doraźnych. Korzystanie z utworu w ramach dozwolonego użytku prywatnego nie daje autorowi prawa do domagania się wynagrodzenia(36) ( art. 34 zd. 2). (37)
Dozwolony użytek prywatny obejmuje przegranie płyty od kolegi nawet w do postaci MP3, tak długo jak dokonywane jest to prywatnie i na własny użytek.(38)
M. Lewków uważa, że jeśli rozpatrywać kazus Napstera na podstawie prawa polskiego można by uznać wymianę utworów przez jego użytkowników za działanie w ramach dozwolonego użytku osobistego w przypadku gdy użytkownik korzystał z szukania utworu na podstawie zamkniętej listy osób włączonych do systemu (hotlist), ponieważ w tym przypadku porusza się on w określonym kręgu użytkowników a wydaje się, że nowa epoka cyfrowa redefiniuje pojęcie "znajomych". (39) W prawie duńskim wprowadzono w 1995 r. nowelizację, na mocy której całkowicie zakazane jest sporządzanie, bez zgody właściciela praw autorskich kopii utworów "cyfrowych" nawet dla użytku osobistego. Pozostawiono swobodę sporządzania kopii "analogowych" oraz kopiowania utworów z nośników analogowych na cyfrowe. Związane jest to z faktem iż "zwykła" kopia nie jest nigdy idealnym odtworzeniem dzieła, co powoduje że zawsze nieco się różni od oryginału, natomiast techniki cyfrowe pozwalają na stworzenie "kopii idealnej", identycznej z kopiowanym utworem oryginalnym. (40) Nie jest to zgodne z samym pojęciem kopii.
Ochrona praw autorskich
Przepisy ustawy o prawie autorskim zapewniają ochronę osobistych i majątkowych praw autorskich. Ustawa określa roszczenia przysługujące uprawnionemu z tytułu naruszenia jego praw (art. 78-80). (41) Ochrona praw autorskich ma charakter bezwzględny, tzn. służy twórcy w stosunku do każdego kto te prawa narusza. (42)
Osobiste prawa autorskie chronione są również na podstawie przepisów kodeksu cywilnego o dobrach osobistych i ich ochronie - art. 23 i 24 KC. Ustawa wymienia w art. 23 pośród dóbr osobistych również twórczość artystyczną. Art. 24 określa roszczenia przysługujące w wypadku naruszenia tych dóbr. Stanowisko, że przewidziana w tych artykułach ochrona obejmuje także autorskie dobra osobiste zajął w swoim wyroku Sąd Najwyższy. (43) Dla ochrony swych dóbr osobistych z przepisów tych mogą korzystać również producenci fonogramów, wideogramów oraz organizacje radiowe i telewizyjne gdyż stosuje się je także do osób prawnych (art.23, 24 KC w zw. z art. 43 KC), podczas gdy twórcą z ustawy o prawie autorskim zawsze jest osoba fizyczna i tylko ona może opierać się na przepisach tej ustawy.
Odpowiedzialność za pośrednie naruszenie praw autorskich
Podstawę odpowiedzialności za pośrednie naruszenie praw autorskich można znaleźć w kodeksie cywilnym:
Art. 422. Za szkodę odpowiedzialny jest nie tylko ten kto ją bezpośrednio wyrządził, lecz także ten, kto inną osobę do wyrządzenia szkody nakłonił albo był jej pomocny, jak również ten, kto świadomie skorzystał z wyrządzonej drugiemu szkody.
Osoby wymienione w przepisie nie uczestniczą bezpośrednio w wyrządzaniu szkody (ich odpowiedzialność wynika ze szczególnej naganności postępowania), ale odpowiadają solidarnie ze sprawcą bezpośrednim.(44) Podmioty te odpowiadają na zasadzie winy.(45)
Sądzę, że działalność taką jak prowadził Napster można by uznać na gruncie prawa polskiego za pomocnictwo z art. 422, gdyż umożliwiał on naruszanie prawa poprzez udostępnianie zarejestrowanym użytkownikom (określonej konkretnie grupie osób) oprogramowania służącego do wymiany plików muzycznych, a więc udostępniał "narzędzia" do dokonania czynu niedozwolonego. Inicjatywa dokonania naruszenia (czynu niedozwolonego) nie pochodziła jednak od Napstera. Z wypowiedzi Napstera w trakcie procesu wiadomo, że wiedział on o naruszaniu prawa przez swoich użytkowników, a więc działanie jego było obarczone winą.
Odpowiedzialność za świadome skorzystanie z wyrządzonej szkody może powodować umieszczenie reklamy na witrynie oferującej pirackie pliki MP3, jeśli reklamodawca wiedział on o zawartości strony. W tym przypadku zachowanie jego jest zawinione i można zastosować art. 422 KC. (46) Innym problemem jest kwestia linków umieszczonych na stronie www, odsyłających do witryn oferujących nielegalne nagrania w formacie MP3. Jeżeli osoba odsyłająca do "pirackiej" witryny zdaje sobie sprawę z jej zawartości to może również odpowiadać na podstawie tegoż artykułu. (47)
Uwagi końcowe
Im "głębiej" w życie społeczne wkraczają sieci komputerowe, im bliższe staje się urzeczywistnienie tego, co z pewnym uproszczeniem określa się mianem społeczeństwa informatycznego, tym wyraźniej ujawniają się wcześniej nie znane problemy dotyczące tworzenia i udostępniania dóbr objętych ochroną prawa autorskiego. Współczesna technika cyfrowa i możliwości jakie stwarzają otwarte sieci komputerowe, doprowadzić może do daleko idących zmian w sferze normatywnej a nawet do zmian samych założeń, pojęć i konstrukcji prawnych. (48) Klasyczne pojęcia prawa autorskiego z trudem dają się zastosować do nowych warunków tworzenia i korzystania z utworów. Najważniejszym a zarazem najtrudniejszym zadaniem jest zachowanie podstawowego założenia prawa autorskiego, jakim jest zapewnienie słusznej równowagi pomiędzy interesem twórców wyrażającym się w należytej ochronie przysługujących im praw, a interesem społecznym polegającym na zagwarantowaniu dostępu do informacji i dóbr kultury. (49)
Jednym z warunków zapewnienia bezpieczeństwa w Internecie jest uregulowanie odpowiedzialności podmiotów zaangażowanych w sam proces udostępniania różnego rodzaju materiałów poprzez sieć, co nie jest uregulowane prawnie w większości ustawodawstw państw świata.
Jeśli chodzi o orzecznictwo to rozwiązań niektórych problemów warto poszukiwać w orzeczeniach sądów amerykańskich, które relatywnie często zajmowały się tego typu sprawami. W Polsce brak orzeczeń dotyczących poruszonych wyżej kwestii.
Przypisy:
1. J. Barta, R. Markiewicz: Prawo autorskie w Internecie; w: R. Skubisz: Internet - problemy prawne, Lublin 1999 r., s.15.
2. R. Golat: Nowe pole eksploatacji utworów , Gazeta Prawna nr 10/2000 r.
3. Jak Napster z przemysłem muzycznym wojował, Gazeta Wyborcza 28.08.2001r.
4. K. Gienas: Utwór muzyczny w Internecie (MP3) -wybrane zagadnienia,www.vagla.pl/skrypts/utwor_muzyczny.htm
5. M. Lewków: Napster - czy miliony użytkowników mogą się mylić?, w: Internet. Fenomen społeczeństwa informacyjnego, T. Zasępa (red.), Częstochowa 2001 r., s. 260.
6. http://komputery.interia.pl
7. M. Lewków: op. cit., s.259.
8. M. Lewków: op. cit., s. 260-261, K. Gienas: op. cit.
9. M. Lewków: op. cit., s.259.
10. M. Lewków: op. cit., s.262-264; www.riaa.com/napster_legal.cfm
11. http://www.riaa.com/napster_legal.cfm
12. M. Lewków: op. cit., s. 265-266.
13. http://komputery.interia.pl
14. Jak Napster z przemysłem...; Nie wszyscy muzycy byli przeciwni Napsterowi - np. Limp Bizkit popierał jego działalność, a serwis w zamian zafundował mu trasę koncertową.
15. http://komputery.interia.pl
16. K. Gienas: op. cit.
17. Miesięczna subskrypcja serwisu będzie kosztowała ok. 5 USD i będzie dawała dostęp do nagrań ponad 200 niezależnych wytwórni. Płatny serwis ma rozpocząć działalność przed Bożym Narodzeniem 2001 r.
18. http://komputery.interia.pl
19. http://komputery.interia.pl
20. R. Golat: Nowe pole eksploatacji...
21. Ustawa oprawie autorskim..., s. 342.
22. Ustawa o prawie autorskim..., s. 367.
23. J. Barta, R. Markiewicz: Prawo autorskie. Przepisy, orzecznictwo, umowy międzynarodowe, Warszawa 1999, s. 450 i n.
24. J. Barta, R. Markiewicz: Internet a prawo, Kraków 1998 r., s. 152.
25. Z. Okoń: Swobodne używanie, http://webmaster.pckurier.pl/2000/cz...on/uzytek.html
26. J. Barta, R. Markiewicz: Internet..., s. 153.
27. Tekst jednolity: Dz. U. Nr 8 z 2000 r., poz. 904.
28. Z. Okoń: op. cit.
29. R. Golat: Prawo autorskie i prawa pokrewne, Warszawa 1999 r., s. 119.
30. J. Barta, R. Markiewicz: Prawo autorskie a postęp techniczny, Kraków 1999 r., s. 127.
31. J. Barta, M. Czajkowska-Dąbrowska, Z. Ćwiąkalski, R. Markiewicz, E. Traple: Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Komentarz, Warszawa 2001 r., s. 254.
32. J. Barta, R. Markiewicz: Prawo autorskie a postęp..., s. 127.
33. J. Błeszyński: Prawo autorskie, Warszawa 1988 r., s 144..
34. R.Golat: Prawo autorskie..., s. 119.
35. Ustawa o prawie..., s. 256.
36. J. Błeszyński: op. cit., s. 145.
37. Korzystanie z utworów w ramach dozwolonego użytku nie jest jednak w pełni bezpłatne gdyż na podstawie art. 20 ustawy producenci i importerzy urządzeń i nośników do utrwalania utworów w zakresie własnego użytku osobistego oraz urządzeń reprograficznych są zobowiązani do opłat na rzecz twórców, artystów i producentów fonogramów i wideogramów w wysokości do 3% kwoty należnej z tytułu sprzedaży tych urządzeń.
38. Z. Okoń: op. cit.
39. M. Lewków: op. cit., s. 267.
40. Z. Okoń: op. cit.
41. R. Golat: Prawo autorskie..., s. 136.
42. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 2 października 1996 r., I ACa 2/96, OSA 1997/4/28
43. Wyrok Sądu Najwyższego z 3 września 1998 r., I CKN 818/97, OSNC 1999/1/21
44. J. Pietrzykowski: Kodeks cywilny. Komentarz, Warszawa 1999 r., s. 979.
45. Art. 422 w zw. z art. 415 KC
46. K. Gienas: op. cit.
47. K. Gienas: op. cit.
48. J. Barta, R. Markiewicz: Prawo autorskie w Internecie..., s.15.
49. A. Nowicka : Prawo autorskie a społeczeństwo informacyjne, w: Internet. Fenomen..., s.235.
|
Info: torrent.pl
__________________
|
23-04-07, 16:32
Podobne wątki
Wygląd liniowy
